Uỷ ban quốc gia vì sự tiến bộ phụ nữ

Công ước Liên hợp quốc về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) là văn kiện quan trọng và toàn diện nhất về quyền bình đẳng của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống. Chính vì vậy, đưa CEDAW đến được với người dân sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng phân biệt đối xử với phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng giới. Trong gần 3 thập niên qua, kể từ ngày Việt Nam ký kết tham gia Công ước, Nhà nước ta đã không ngừng nỗ lực phấn đấu thực hiện đầy đủ các điều khoản của CEDAW, cũng như các trách nhiệm và nghĩa vụ liên quan, đồng thời phổ biến, nâng cao nhận thức về CEDAW cho nhiều đối tượng, nhờ vậy đến nay đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng được nhân dân trong nước đồng tình và bạn bè quốc tế thừa nhận.

Luật Bình đẳng giới ra đời (vào năm 2006) đã kế thừa sâu sắc tinh thần của Công ước CEDAW. Đây là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên của Nhà nước ta quy định tập trung, đầy đủ nhất về nội dung bình đẳng giới, phản ánh tiến bộ thực sự trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về bình đẳng giới của Việt Nam, đồng thời khẳng định cam kết mạnh mẽ trong việc cụ thể hoá và thực hiện các Điều ước quốc tế về quyền con người và bình đẳng giới mà nước ta là thành viên.

Tuy nhiên, trong thực tế tình trạng phân biệt đối xử với phụ nữ và cách biệt giới vẫn còn hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là khu vực vùng sâu, vùng xa. Định kiến giới và tư tưởng trọng nam hơn nữ vẫn còn tồn tại; một số cán bộ các cấp, các ngành chưa nhận thức đúng vị trí, vai trò của phụ nữ, chưa quan tâm bố trí, đào tạo và sử dụng cán bộ nữ; tình trạng ngược đãi phụ nữ trong gia đình; buôn bán phụ nữ, trẻ em, môi giới kết hôn bất hợp pháp v.v. vẫn là những vấn đề bức xúc trong xã hội. Mặc dù Luật Bình đẳng giới đã ra đời, song vẫn còn mới mẻ với các cấp, các ngành và chưa thực sự đi vào cuộc sống. Những vấn đề nổi cộm hiện nay như bạo lực gia đình, buôn bán phụ nữ, phụ nữ lấy chồng nước ngoài bất hợp pháp với những hệ lụy tiêu cực đối với gia đình và xã hội đang là những thách thức lớn cản trở việc thực hiện các quyền cơ bản của phụ nữ và thực hiện bình đẳng giới. Trong những năm gần đây, tình hình buôn bán phụ nữ, trẻ em ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long diễn ra rất phức tạp và có nguy cơ phát triển mạnh. Phụ nữ, trẻ em bị buôn bán qua biên giới sang Campuchia, Lào, Thái Lan để làm mại dâm hoặc để bóc lột sức lao động. Nhiều chị em còn bị buôn bán qua hình thức kết hôn với người nước ngoài. Từ năm 1998 đến nay, tình hình kết hôn với người nước ngoài ngày càng có chiều hướng gia tăng, chủ yếu là với người Đài Loan, Hàn Quốc. (Theo số liệu của Bộ Tư pháp, trong năm 2006, khu vực đồng bằng sông Cửu Long đã có hơn 5.800 trường hợp). Không chỉ bị buôn bán mà rất nhiều trong số đó còn bị ngược đãi, bạo hành. Một số chị em không chịu được cuộc sống đó đã bỏ về Việt Nam mà không ý thức được mình đã mất quốc tịch gốc trong khi chưa có quốc tịch nước ngoài. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên là do phụ nữ chưa biết, hoặc hiểu về quyền của họ theo quy định của pháp luật để họ tự bảo vệ chính mình và cộng đồng.

Nhằm góp phần giải quyết những thách thức nêu trên, được sự hỗ trợ của Phái đoàn Cao uỷ Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) tại Việt Nam, trong 2 ngày 9 và 10 tháng 4 năm 2009, Văn phòng Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam đã tổ chức Tập huấn về Công ước CEDAW và pháp luật bình đẳng giới cho các tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Đối tượng tham gia lớp tập huấn là lãnh đạo, chuyên viên Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, Sở Tư pháp, Hội Liên hiệp phụ nữ của 13 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long; các thành viên và Thư ký Ban vì sự tiến bộ phụ nữ thành phố Cần Thơ, Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ Quân khu 9 và một số cán bộ cấp huyện của thành phố Cần Thơ.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hòa, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và xã hội, Phó Chủ tịch Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam đã dự và chỉ đạo lớp tập huấn. Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Thanh Hòa đã nhấn mạnh: “Mục đích của lớp tập huấn nhằm trang bị các kiến thức về Công ước CEDAW, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới cho các cán bộ nhà nước làm trong các lĩnh vực liên quan (ngành Lao động - Thương binh và Xã hội, Tư pháp và Hội Liên hiệp phụ nữ) ở cấp tỉnh, huyện khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Mặt khác, lớp tập huấn này cũng như một diễn đàn để các đại biểu cùng nhau chia sẻ thông tin, thảo luận, đề xuất hướng giải pháp về vấn đề buôn bán phụ nữ và trẻ em, kết hôn bất hợp pháp với người nước theo cách tiếp cận CEDAW và pháp luật bình đẳng giới. Thông qua đó, góp phần nâng cao năng lực công tác và hiệu quả công việc trong cuộc đấu tranh chống lại tệ bạo hành, buôn bán phụ nữ và trẻ em, kết hôn với người nước ngoài bất hợp pháp, xóa bỏ sự phân biệt đối xử với phụ nữ, vì sự nghiệp tiến bộ của phụ nữ và bình đẳng giới. Về lâu dài, trên cơ sở thành công của lớp tập huấn, sẽ tiếp tục phát triển tài liệu, giúp địa phương tự tổ chức các lớp tập huấn cho cấp cơ sở và xây dựng một số mô hình giúp đồng bào dân tộc ở khu vực này thực hiện bình đẳng giới, khắc phục các tệ nạn xã hội và tình trạng phụ nữ lấy chồng nước ngoài chỉ vì lý do kinh tế …”

(Vụ BĐG)