Tham dự Khóa họp có đại diện của 15/21 nền kinh tế thành viên, đại diện Ban Thư ký APEC, Chủ tịch ủy ban thương mại và đầu tư, Lãnh đạo Nhóm công tác về Phát triển nguồn nhân lực, đại diện Nhóm chuyên gia mua sắm của chính phủ, Bộ Ngoại giao và Thương mại úc, Nhóm công tác về Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Mạng lưới các nhà lãnh đạo nữ.
Khóa họp lần này tập trung vào ba nội dung chính: 1) Đánh giá các hoạt động lồng ghép giới của APEC trong thời gian qua; 2) Thảo luận quy chế hoạt động của Mạng lưới; 3) Kế hoạch công tác 2006, bao gồm các dự án và việc tổ chức Hội nghị bộ trưởng phụ nữ lần thứ ba.
Báo cáo của Ban Thư ký APEC đặc biệt nhấn mạnh đến mối quan tâm của các bộ trưởng đối với vấn đề giới. Các bộ trưởng ghi nhận vai trò quan trọng của Mạng lưới trong việc thực hiện “Khuôn khổ hội nhập phụ nữ trong APEC”, nhấn mạnh quyết tâm thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp vừa và nhỏ do nữ làm chủ và hoan nghênh đề xuất dự án “Sáng kiến thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong nền kinh tế kỹ thuật số”. Trong khuôn khổ các dự án của APEC, dự án “Hỗ trợ các nhà xuất khẩu nữ tiềm năng” đã có những đóng góp quý giá vào sự phát triển thương mại và thúc đẩy bình đẳng giới.
Theo Ban Thư ký APEC, sự tham gia của phụ nữ trong các nhóm công tác APECđã đạt được một số tiến bộ. Có thêm các đầu mối về giới được bổ nhiệm trong Nhóm công tác về hợp tác kỹ thuật nông nghiệp, năng lượng, giao thông, du lịch… Phụ nữ tham gia ngày càng nhiều hơn trong các đoàn đại biểu, trong việc thực hiện và thụ hưởng dự án. Đặc biệt, trong Nhóm công tác về hợp tác kỹ thuật nông nghiệp, Việt Nam đã có báo cáo đánh giá dự án “Nghiên cứu khu vực về giới và toàn cầu hóa trong nông nghiệp”, trong đó bao gồm một loạt các khuyến nghị nhằm hỗ trợ các nền kinh tế APEC xây dựng những chính sách nhạy cảm giới và thực hiện Khuôn khổ giới. Nhóm công tác về phát triển nguồn nhân lực quyết định sẽ đưa vấn đề giới lên SOM. ủy ban Quản lý và Ngân sách APEC cũng vừa thông qua cuốn sách “Hướng dẫn xây dựng các dự án APEC”, trong đó có tiêu chí yêu cầu các dự án phải bảo đảm mang lại lợi ích cho phụ nữ.
Có 10 nền kinh tế báo cáo với Khóa họp về tình hình thực hiện Khuôn khổ hội nhập phụ nữ trong APEC. Nội dung tập trung vào các vấn đề như sửa đổi luật pháp, chính sách theo hướng nhạy cảm giới hơn, ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia hoạt động kinh tế, điều kiện làm việc và sức khỏe của phụ nữ được cải thiện tốt hơn. Chính phủ Đài Loan đã dành một khoản tiền 300.000 đô la Mỹ để thực hiện dự án “Sự tham gia của phụ nữ trong APEC”. Trong Kế hoạch phát triển trung hạn giai đoạn 2004 –2010 của Phi-líp-pin, Chính phủ đã tạo một bước đột phá khi lồng ghép vấn đề giới nhằm tạo sự phát triển bền vững.
Tại nhiều nền kinh tế, bình đẳng giới đã đạt được ở cấp phổ thông cơ sở, thậm chí ở cấp đại học như báo cáo của Ma-lai-xi-a. Mô hình doanh nghiệp vừa và nhỏ do nữ làm chủ hoạt động rất hiệu quả và đang được nhân rộng. Tuy nhiên, phụ nữ cũng đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Những công việc không được trả công của phụ nữ chưa được thừa nhận. Mặc dù tỷ lệ phụ nữ tham gia trong lực lượng lao động xã hội ngày càng tăng nhưng sự tham gia của họ trong việc ra quyết định có xu hướng giảm đi, nhất là trong khu vực kinh tế và tòa án. Phụ nữ thường phải xếp sau nam giới trong tiếp cận việc làm và thu nhập…
Phi-lip-pin đã trình lên Khóa họp đề xuất sửa đổi Quy chế hoạt động của Mạng lưới với nhiều điểm bổ sung mới. Tuy nhiên, phần lớn các đại biểu đều cho rằng Quy chế cũ vừa được thực hiện trong vòng một năm, vẫn phù hợp và chưa cần sửa đổi. Do đó, Quy chế hoạt động vẫn gồm 8 nhiệm vụ cơ bản với một điểm mới nổi bật được đại diện của tất cả các nền kinh tế hoan nghênh là cơ chế “Bạn của chủ tọa”. Với mục tiêu hỗ trợ hoạt động của Chủ tịch Mạng lưới, hạn của chủ toạ sẽ bao gồm hai đại diện của cơ quan đầu mối giới thuộc các nền kinh tế sẽ đăng cai APEC trong hai năm tiếp theo và đại diện tự nguyện khác.
Khóa họp thống nhất trọng tâm của chương trình công tác 2006 là xem xét khả năng tổ chức Hội nghị bộ trưởng APEC về phụ nữ lần thứ ba, thúc đẩy việc thông qua và thực hiện hai dự án: “Lồng ghép giới trong các diễn đàn APEC” do hai nước Phi-líp-pin, Việt Nam đề xuất và “Tập huấn phân tích giới” do Hàn Quốc đề xuất. Theo đó, một Nhóm đặc trách đã được thành lập gồm úc, Phi-líp-pin, Hàn Quốc và Việt Nam do Việt Nam đứng đầu sẽ nghiên cứu đề xuất tổ chức Hội nghị bộ trưởng về phụ nữ. Các đại biểu đã nhất trí bầu ra một Nhóm đánh giá dự án gồm úc, Chi-lê, Ụn-đô-nê-xia và Ma-lai-xi-a hoạt động đến hết năm 2006. Nhằm bảo đảm tính khả thi của các dự án, Nhóm đánh giá có trách nhiệm nghiên cứu kỹ văn bản trước khi trình lên ủy ban Quản lý và Ngân sách.
Khóa họp đã thống nhất khuyến nghị lên SOM những vấn đề chính trong nội dung Tuyên bố Bộ trưởng và các nhà lãnh đạo tới đây như sau:
- Yêu cầu tất cả các diễn đàn cử cán bộ đầu mối về giới và tham dự các khóa họp của Mạng lưới.
- Cần tích cực áp dụng “Khuôn khổ hội nhập phụ nữ trongAPEC” và thừa nhận rằng thời gian qua bản Khuôn khổ chưa được thực hiện hiệu quả.
- Nhất trí rằng Giám đốc chương trình lồng ghép giới của Ban thư ký APEC là thành viên của Nhóm đánh giá các đề xuất dự án của APEC nhằm bảo đảm những dự án này mang tính nhạy cảm giới.
- Thông qua hai đề xuất dự án “Lồng ghép giới trong các diễn đàn APEC ” và “Tập huấn phân tích giới” để trình lên ủy ban Quản lý và Ngân sách APEC vào đầu năm 2006.
- Yêu cầu các nhà lãnh đạo cử nhiều phụ nữ hơn nữa tham gia vào Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC .
Đoàn Việt Nam gồm ba đại biểu do đồng chí Trần Thị Mai Hương, Chánh Văn phòng UBQG dẫn đầu tham gia Hội nghị. Trong bối cảnh UBQG sẽ đăng cai khoá họp Mạng lưới lần thứ tư vào năm 2006, đoàn đã có sự phân công trách nhiệm tới từng thành viên và tham gia hiệu quả vào các hoạt động diễn ra trong và bên lề Khoá họp. Với tư cách là "Bạn của chủ toạ", đồng chí Trần Thị Mai Hương đã điều hành hiệu quả một phiên họp theo sự phân công của Chủ tịch. Ngoài ra, chúng ta đã tham gia tích cực vào các Nhóm dự thảo báo cáo Khóa họp, Nhóm xây dựng đề xuất dự án, Nhóm đặc trách nghiên cứu khả năng tổ chức Hội nghị bộ trưởng về phụ nữ.
Tại Khóa họp, Việt Nam cũng đã chính thức nhận chức Chủ tịch Mạng lưới năm 2006. UBQG sẽ chủ trì tổ chức khóa họp lần thứ tư của Mạng lưới, dự kiến bên lề SOM 3 tại Đà Nẵng.
Thu Hà, thành viên đoàn đại biểu
Hội nghị bộ trưởng phong trào không liên kết về sự tiến bộ của phụ nữ
(22-12-2005)
